ENERGIE VOOR INZET
Advies over energie voor de krijgsmacht
Categorie├źn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chinooks en het tijd-afstand monster

foto: ministerie van Defensie

Sinds mensenheugenis breken generaals het hoofd over het tijd-afstand probleem. Hoe krijg ik mijn soldaten en materieel sneller op het slagveld dan mijn tegenstander? En hoe hou ik ze daar zonder dat mijn afvoerlijnen worden afgesneden? Wanneer dat lukt, is de strijd al half gewonnen. In de oudheid en middeleeuwen ging dat met wekenlange afmattende dagmarsen. Maar na de industriële revolutie is elk inzetgebied relatief snel bereikbaar. Het ultieme militaire transportmiddel is de helikopter. Daarmee is zelfs de meest onherbergzame plek op aarde onder handbereik. Van groot belang voor out-of-area missies. Mede om dat ook in de toekomst te kunnen blijven doen, gaat Nederland haar huidige vloot met Chinook-helikopters vervangen en uitbreiden van 17 naar 20. Daarvoor worden 14 nieuwe toestellen gekocht en worden 6 oudere toestellen gemoderniseerd. Ze worden in 2020 door Defensie in gebruik genomen.

De Chinook is een effectief transportmiddel maar energie-inefficiënt. Dat is met name een complicerende factor bij out-of-area optreden. Daar is de beschikbaarheid van voldoende brandstoffen per definitie een operationeel-logistiek knelpunt. Het is niet voor niks dat in de Operationele Energiestrategie de ambitie is opgenomen om in 2030 op compounds de helft van de benodigde elektrische energie duurzaam op te wekken. Dat is een hele uitdaging maar weinig zinvol als het brandstofgebruik van de in te zetten wapensystemen en transportmiddelen ook niet afneemt. Gaat de extra helikoptercapaciteit bijdragen aan het oplossen van de transportbehoefte? In eerste instantie natuurlijk wel. Maar de ervaring leert dat die extra capaciteit onherroepelijk leidt tot meer aanbod van vracht. De vergelijking dringt zich op met meer asfalt. Hoe groter de wegen hoe meer mensen de auto pakken.

Maar hoe groot is het probleem? In alle relevante Kamerstukken over het project "Chinook uitbreiding en versterking" - de laatste is op 26 oktober 2017 door de regering aangeboden - staat niets over het brandstofgebruik. In het Materieelprojectenoverzicht wordt onder "Samenhang met het beleid" ook gemakshalve maar geen melding gemaakt van de Operationele Energiestrategie. Nederland gaat honderden miljoenen investeren in nieuwe militaire transportmiddelen. Maar de Tweede Kamer, de board room van Nederland heeft geen enkel inzicht in het brandstofgebruik en de daarmee verbonden operationele en financiële risico's. In het bedrijfsleven zou zo'n investeringsvoorstel niet eens ter tafel komen. 

Los van de tekortschietende besluitvorming is het de vraag hoelang Defensie voor out-of-area operaties kan blijven vertrouwen op transportmiddelen zoals de Chinook. De beschikbaarheid van voldoende brandstoffen on-site is nu al een probleem en dat zal in de toekomst alleen maar erger worden. Het is daarom verstandig na te denken wat de consequenties zijn wanneer eenheden voor langere tijd afgesneden zijn van hun logistieke aanvoerlijnen. Het betekent in grote lijnen - los van de operationele beperkingen - minder comfort en meer hardship, minder roulatie en een langere verblijfsduur, geen aanvoer van vertrouwde producten dus meer improviseren met wat de directe omgeving biedt, het aanleggen van extra reserves en noodvoorraden, etc. Het is daarom noodzakelijk te investeren in nieuwe technieken die de gevolgen kunnen opvangen zoals virtual reality, tele-chirurgie, 3D-printing, high-tech foods, duurzame energietechnologie etc.

Het tijd-afstand monster leek op sterven na dood maar zal de krijgsmacht in de toekomst weer parten gaan spelen. De focus moet daarom niet alleen liggen op hoe de transportbehoefte het best kan worden ingevuld maar nog meer op hoe de transportbehoefte kan worden teruggedrongen. Daar is vooral een cultuuromslag voor nodig.

David JC Mackay: Sustainable energy-without hot air (2009), energie-efficiëntie pasagiersvervoer  


NIDV-prijs voor marineofficier

foto:NIDV

Op het NIDV symposium op 30 november werd door PCDS LGEN Martin Wijnen de Jan Gmelich Meijling scriptieprijs uitgereikt aan LTZ (TD) Perry Eeuwijk. LTZ Eeuwijk heeft onderzoek gedaan naar toepassing van een Rankine cycle warmte- terugwininstallatie waarmee aan boord van (marine)schepen energie uit de afvoergassen gehaald kan worden. De prijs bestaat uit een check van 2500 €. 

1 december 2017

Motie Diks over fossielvrij initiatief

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een motie van Isabelle Diks (GroenLinks) waarin Defensie wordt opgeroepen te onderzoeken hoe de vliegbasis Leeuwarden kan bijdragen aan de Elfwegentocht. Een initiatief om in Friesland vanaf 1 juli 2018 twee weken te reizen zonder benzine of diesel.

29 november 2017

Biobrandstoffen voor de Rijksrederij

De Rijksrederij tendert momenteel een nieuw brandstofcontract  voor haar vloot van 109 schepen (zeegaand en binnenvaart). Onderdeel van de het contract is de levering van 4500 ton B30 brandstof. Scheepsbrandstof die voor 70% bestaat uit standaard Marine Gas Oil en 30% uit biobrandstoffen. Met het gebruik van biobrandstoffen wil de Rijksrederij bijdragen aan het verminderen van de CO2 uitstoot. 

7 oktober 2017

Symposium Powering future operations

Op 21 september organiseerde Defensie het symposium "Powering future operations". Aan de orde kwamen klimaatverandering, de afnemende beschikbaarheid van fossiele brandstoffen en de grote mate van afhankelijk daarvan voor de inzet. Volgens vice-admiraal de Waard, directeur Defensie Materieel Organisatie, moet Defensie echt aan de slag met dat onderwerp. Lees artikel in Materieelgezien en kijk naar videoboodschap van vice-admiraal Arie Jan de Waard.

Materieelgezien 

28 september 2017 

Kamer organiseert bijeenkomst over OES

Op 7 september organiseert de Commissie Defensie een rondetafelgesprek over een Duurzame Defensiestrategie. Aan het rondetafelgesprek nemen naast de Commissie Defensie, militairen en vertegenwoordigers van de industrie en de kennisinstituten deel.

Link met kennisgeving van bijeekomst  

8 augustus 2017

CU pleit voor Operationele Energie- strategie

De Christen Unie pleit in haar verkiezingsprogramma 2017-2021 voor het naleven van de Defensie Operationele Energiestrategie om de krijgsmacht op langere temijn betaalbaar te houden en de milieubelasting te verminderen.

30 jan 2017